Bij de aanschaf van een thuisbatterij is de capaciteit (uitgedrukt in kiloWattuur, oftewel kWh) de belangrijkste beslissing die je moet maken. Kies je een te kleine batterij? Dan stroomt er alsnog veel zonne-energie gratis het net op. Kies je een te grote batterij? Dan verdien je de hoge aanschafprijs nooit meer terug. Het vinden van de 'sweet spot' is dus essentieel.
De gouden vuistregel voor thuisaccu capaciteit
In de praktijk hanteren installateurs en adviseurs een betrouwbare vuistregel om de basiscapaciteit te bepalen. Deze is gekoppeld aan het totale vermogen van je zonnepanelen (uitgedrukt in kiloWattpiek, of kWp):
Hanteer 1 tot 1,5 kWh aan batterijopslag per 1 kWp aan zonnepanelen vermogen.
Heb je bijvoorbeeld 10 zonnepanelen van 400 Wp per stuk? Dan is je totale vermogen 4 kWp. Volgens de vuistregel is een thuisbatterij van 4 kWh tot 6 kWh in dit scenario de meest logische en rendabele keuze.
Waarom overdimensioneren zonde is van je geld
Het is verleidelijk om te denken: "hoe groter de batterij, hoe beter". In de wereld van energie-opslag werkt dat helaas niet zo. Een thuisbatterij van bijvoorbeeld 15 kWh kost een flinke smak geld. Als jouw zonnepanelen in de lente en herfst maar genoeg stroom opwekken om 6 kWh te vullen, blijft de overige 9 kWh van de batterijcapaciteit driekwart van het jaar onbenut.
Je betaalt in dat geval voor opslagruimte die je simpelweg niet gebruikt. Omdat de batterijcellen wel langzaam verouderen, presteert je investering hierdoor financieel een stuk slechter.
De rol van je avond- en nachtverbruik
Naast je zonnepanelen speelt je eigen stroomverbruik na zonsondergang een grote rol. Het doel van de batterij is immers om je avond- en nachtverbruik te dekken met de stroom die je overdag hebt opgewekt. Verbruik je tussen 18:00 uur 's avonds en 08:00 uur 's ochtends gemiddeld 5 kWh? Dan heeft het weinig zin om een batterij van 10 kWh neer te zetten, tenzij je heel actief gaat handelen op de dynamische energiemarkt.
Veelgestelde vragen over capaciteit
Kan ik de capaciteit van mijn thuisbatterij later nog uitbreiden?
Ja, bij veel moderne modulaire systemen (zoals thuisbatterijen die werken met losse batterijmodules) kun je later relatief eenvoudig een extra module van bijvoorbeeld 2.5 kWh of 5 kWh tussenklikken. Let er wel op dat de bestaande batterij niet te oud mag zijn, omdat nieuwe en oude cellen anders ongelijkmatig gaan slijten.
Hoeveel kWh heb ik nodig als ik geen zonnepanelen heb?
Als je uitsluitend via een dynamisch contract wilt handelen op de stroommarkt (goedkoop laden, duur ontladen), hangt de capaciteit vooral af van de doorvoersnelheid van je omvormer en je budget. Vaak is een capaciteit tussen de 5 kWh en 10 kWh voor een gemiddeld huishouden de perfecte balans tussen laadsnelheid en rendement.
Is 15 kWh de maximale capaciteit voor een thuisbatterij?
Nee, 15 kWh is zeker geen absolute of technische grens. Voor een standaard huishouden (met een gemiddeld verbruik en 10 tot 15 zonnepanelen) is dit echter wel vaak het kantelpunt waarop een grotere batterij financieel minder efficiënt wordt. Toch zijn er twee scenario's waarbij een capaciteit van 20 kWh of meer wél wordt geadviseerd:
- Grootverbruikers: Heb je een hoog stroomverbruik (bijvoorbeeld door een warmtepomp of elektrisch rijden) en een groot dak met veel zonnepanelen? Dan heb je een zwaardere batterij nodig om de avond- en nachturen door te komen.
- Actieve handelaren op de energiemarkt: Als je hoofddoel niet opslag is, maar pure prijsarbitrage op de onbalansmarkt, geldt vaak: hoe groter, hoe beter. Een grotere accu kan immers meer stroom tegen een negatieve prijs inkopen en bij een piek weer duur verkopen.
Let op je netaansluiting (1-fase of 3-fasen)
Als je kiest voor een grote batterij (meer dan 15 kWh), loop je in de praktijk vaak tegen een technische grens aan: de meterkast. Om zo'n groot opslagsysteem rendabel te laten handelen, moet het snel kunnen laden en ontladen via een zware omvormer. Een standaard 1-fase huisaansluiting is daarvoor te traag. Voor systemen boven de 15 kWh is een 3-fasen aansluiting (3x25A) dan ook vrijwel een harde eis.